Een Vlaams meesterwerk verlichten: Brugge duurzaam charmant maken

Schréder moderniseert de emblematische verlichting van Brugge met behoud van het unieke erfgoed van de stad

Brugge, een van de beroemdste toeristische bestemmingen ter wereld, heeft een prachtig middeleeuws centrum. Beroemd om chocolade, kant en mooie grachten, is het het decor geweest voor films met Audrey Hepburn en Colin Farrell en een groot aantal romantische komedies. De stad werd in 2000 toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst van UNESCO, wat betekent dat het erfgoed wordt beschouwd als van uitzonderlijke waarde voor de mensheid. Dit alles betekent dat veranderingen aan het stadslandschap zeer zorgvuldig moeten worden overwogen. Inclusief het bijwerken van 2700 van de iconische donkergroene lantaarns van de stad.

 

Groene ruimtes, groene verlichting

Mercedes Van Volcem, schepen van Publiek Domein in Brugge, was zich maar al te goed bewust van de invloed van een kwalitatieve openbare ruimte op het gevoel van welzijn in de stad. Ze wilde dan ook een harmonieuze stedelijke omgeving creëren met tal van groene ruimtes en een weelderige vegetatie. Daarom plantte de stad 52.000 bomen aan en voegde ze heel wat banken en zitgelegenheden evenals een hoogwaardige verlichting toe aan deze groene stedelijke ruimte.

Bruges
België

Partner(s)

Opdrachtgever: Stad Brugge
Netwerkbeheerder: Fluvius

Verlichting is een belangrijke factor als het gaat om veiligheid en mensen de kans geven om 's ochtends vroeg of 's avonds buiten te komen. 

Mercedes Van Volcem - Alderman of Bruges Public Domain
Mercedes Van Volcem
Schepen van Brugge Publiek Domein

De straten van Brugge worden al een eeuw lang verlicht door dezelfde lantaarns, die met hun kenmerkende flair bijdragen aan het iconische stadsbeeld. Het eigen ontwerp is eigendom van de stad en kan dus nergens anders worden gebruikt. De originelen werden tientallen jaren geleden gemaakt door plaatselijke ambachtslieden. Het schilderachtige uiterlijk was charmant, maar problematisch - er zaten ouderwetse natriumlampen in en door de open bovenkant raakten ze vaak verstopt met spinnen en spinnenwebben.

Fluvius, die de verlichting in heel Vlaanderen beheert, ging op zoek naar een nieuwe versie van het oude ontwerp. Een jury bestaande uit de stad, SLIC (dat EU-financiering voor het project verschafte) en Fluvius zette in het kader van de aanbestedingsprocedure verschillende mogelijke ontwerpen op straat om te zien welk ontwerp de beste uitstraling had.
 

Nieuwe lampen voor oud

"We hebben besloten om de traditionele lantaarns die je in de straten van Brugge kunt zien, te behouden omdat ze bijzonder mooi zijn en de historiek van de stad laten zien," zegt Van Volcem. Bevestigd aan de gevels van huizen, in de parken, op pleinen, of staand met twee, drie of zelfs vijf armen, zijn ze een integraal onderdeel van de stad. "Het was voor het stadsbestuur van meet af aan een duidelijke keuze om deze lantaarns te behouden", voegt ze eraan toe. Het is ook een zaak voor UNESCO.

Schréder werkte aan een ontwerp dat de klassieke lantaarn respecteert, maar de onderdelen binnenin grondig moderniseert. De plaatselijke autoriteiten waren opgetogen over de replica die ons smederij in Hongarije kon maken met moderne technologie binnenin, zonder afbreuk te doen aan de historische charme van het  "Venetië van het Noorden”.

De speciale touch was dat we een diffuser onder de LED-unit plaatsten. LED-lampen zijn meestal plat, terwijl de traditionele lampen die de straten van Parijs, Berlijn, Boedapest en Brugge verlichtten, rond waren. De diffuser maakt de illusie compleet. "We wilden de diffuser plaatsen om een gevoel van verbinding en continuïteit te geven aan de klassieke lantaarn," zegt Christophe De Vos, Area Sales Manager voor België.

 

Licht Donker en Donker Licht

Brugge is ook beroemd om het werk van de Vlaamse primitieven. Net als het complexe spel van licht en donker in hun prachtige schilderijen, voelt het straatbeeld soms aan alsof je door een filmset loopt. De stad wilde de fotometrie behouden, de lichtverdeling moest precies zo blijven als ze was. Hier kwam de expertise van Schréder om de hoek kijken. Naast de lantaarns dachten we ook na over het licht.

Om de unieke patronen van schaduw en helderheid te behouden, hebben we de output van de bestaande verlichting gemeten en de LEDs daarop afgestemd. Sommige hebben we ook afgestemd op de moderne normen voor helderheid, zodat drukke kruispunten en wegen veilig konden worden verlicht zonder hun charme te verliezen.


Verbonden met de toekomst, lijkend op het verleden

Er zit nog een verrassing verborgen in Schréders update van de klassieke Brugse lantaarn. Naast de diffuser aan de onderkant maakt een klein NEMA-knooppunt bovenop de lamp deel uit van het Internet of Things (IoT). Deze zijn aangesloten op een Schréder EXEDRA systeem dat Fluvius, en de stad, een ongekende controle geeft over zijn verlichtingsnetwerk. Verlichting kan op afstand worden in- en uitgeschakeld en gedimd, waardoor wordt bespaard op onderhouds- en energiekosten. De omschakeling van de verlichting in Brugge naar LED heeft de stad haar energieverbruik aanzienlijk kunnen verlagen. Ze kunnen de verlichting ook dimmen tot een niveau van 30% of zelfs 50%, iets wat ze met de gewone straatverlichting niet konden doen.

Schepen Van Volcem legt uit: “Vanwege de energiecrisis moesten we de led-verlichting tot 50% dimmen. Geen enkele burger heeft het verschil opgemerkt, wat voor ons een goed teken was."
De verlichting geeft het stadscentrum een nieuw gevoel van veiligheid door de donkere plekken tussen de armaturen weg te werken en verblinding tegen te gaan.
Met de nieuwe verlichting kunnen inwoners ook in het donker van de stad genieten, kunnen toeristen de vele charmes van de stad ervaren en kan de gemeente energie en geld besparen. Het is een sprookje voor iedereen. 

Aanvullende content