Slimme verlichting en zachte mobiliteit: hoe u met licht uw gemeentelijke energie- en klimaatbeleid realiseert
Met het POLLEC-programma (Politique locale Énergie Climat) krijgen Waalse steden en gemeenten subsidies om hun energie- en klimaatactieplannen uit te voeren. Met die plannen willen ze de energie- en klimaatdoelstellingen van de Europese Unie behalen:
- Minder energie verbruiken
- Hernieuwbare energiebronnen ontwikkelen
- Hun grondgebied aan het veranderende klimaat aanpassen
Een concreet voorbeeld daarvan is de uitrol van slimme openbare verlichting voor voet- en fietspaden die de zachte mobiliteit stimuleert en de biodiversiteit respecteert.
Schréder BE en de distributienetbeheerders helpen de Waalse steden en gemeenten om die energie- en klimaatprojecten uit te voeren en aan de technische en milieueisen van POLLEC te voldoen.
Efficiënt verlichten met respect voor de biodiversiteit: stimulans voor zachte weggebruikers
Om in aanmerking te komen voor subsidies, moeten POLLEC-verlichtingsprojecten:
- De veiligheid van de zachte weggebruikers verhogen
- Energiezuinig zijn
- De hinder voor de biodiversiteit beperken
Daarom schrijft POLLEC in de selectiecriteria slimme ledarmaturen voor die:
- Uitgerust zijn met aanwezigheidssensoren
- Aangesloten zijn op een platform voor beheer op afstand
Want dat type installatie laat toe om alleen licht te leveren wanneer de weggebruikers dat nodig hebben, en zo minder energie te verbruiken en de lichtvervuiling te verminderen.
Om een optimaal visueel comfort en een minimale lichtvoetafdruk te garanderen, moet de verlichting ook aan 4 andere voorwaarden voldoen:
- Een kleurtemperatuur ≤ 3000 K
- Lage masten
- Een aangepaste fotometrie
- Naleving van de NBN EN 13201-norm
Verschillende projecten die Schréder BE begeleidde, brengen die principes in de praktijk. In Gembloux zorgt de CITEA LED-armatuur ervoor dat een trage weg het stadscentrum en Clos de l’Orneau vlot en veilig met elkaar verbindt. De stad koos die armatuur omdat ze naadloos in de omgeving opgaat. Burenville in de provincie Luik rustte een trage weg dan weer met de functionelere TECEO-armatuur uit. En in Rixensart verlichten TECEO-armaturen een bosrijke trage weg waar de natuur nog koning is.
Dankzij dat brede gamma aan armaturen en onze ervaring in slimme verlichting kunnen we elke verlichtingsoplossing aan elke situatie en omgeving aanpassen.
Licht dat met de fietsers en voetgangers meegaat
Het hart van al die projecten is het Schréder EXEDRA-platform voor beheer op afstand, dat een netwerk van armaturen aanstuurt die met elkaar communiceren.
Elke armatuur is uitgerust met een sensor die een lichtbel activeert als er weggebruikers voorbijkomen. Die lichtbel gaat in hun tempo met hen mee en neemt achter hen langzaam in sterkte af.
Dankzij die detectie worden ook de veiligheids-, comfort- en energie-eisen bereikt omdat er alleen verlicht wordt als dat nodig is. Bovendien kan slimme verlichting zo tot 70% minder verbruiken dan permanente verlichting.
De lichtsterkte, de brandduur, de richting waarin het licht beweegt en het gedrag bij speciale gebeurtenissen stemmen we af op de plek waar de verlichting staat. Een ander voordeel van Schréder EXEDRA: het is een open platform dat gebaseerd is op gestandaardiseerde protocollen. Zo kan het gemakkelijk geïntegreerd worden en kan elke verlichtingsoplossing aan elke behoefte aangepast worden. En dat garandeert de distributienetbeheerders dat ze hun openbare verlichting volledig autonoom kunnen beheren.
De projecten in Gembloux, Burenville en Rixensart illustreren de flexibiliteit van die aanpak: de lichtbel past zich aan de topografie van elke locatie en elke gebruikscontext aan, of die nu stedelijk, functioneel of landschappelijk is.
Zacht, nauwkeurig licht dat de natuur en de omgeving respecteert
De uitdaging bij die projecten: de verlichtingsbehoeften verzoenen met de bescherming van de biodiversiteit.
Om die uitdagingen aan te pakken, kunnen de distributienetbeheerders op onze fotometrische expertise rekenen. We stellen voor om de armaturen uit te rusten met warmwitte leds van 2.700 K omdat die kleurtemperatuur de hinder voor de nachtdieren beperkt en ervoor zorgt dat voetgangers en fietsers genoeg zien en zich comfortabel kunnen verplaatsen.
En omdat trage wegen meestal maar 2 tot 3 meter breed zijn, adviseren we om relatief lage masten van ongeveer 4 meter hoog te installeren en werken we met een heel smalle en perfect gecontroleerde fotometrie. Dat laat toe om:
- Het licht alleen op het pad te richten
- De weggebruikers niet te verblinden
- Een gemiddelde lichtsterkte tussen 7,5 en 10 lux te garanderen, afhankelijk van de configuratie van de locatie
In woonwijken rusten we de armaturen bovendien uit met een backlight dat de achterwaartse lichtstroom blokkeert en zo voorkomt dat het licht in de woningen schijnt.
Om de trage wegen veilig te houden, het energieverbruik te beperken en de biodiversiteit te beschermen, laten we het lichtniveau ook automatisch tot een minimumniveau van 30 tot 50% dalen als er geen weggebruikers passeren.
Key users opleiden bij de netbeheerders
Het succes van de projecten hangt ook af van lokale en technologische begeleiding.
Daarom leidt Schréder BE bij de distributienetbeheerders key users op die in het Schréder EXEDRA-platform op afstand armaturen configureren, dimniveaus programmeren, het energieverbruik opvolgen en problemen vaststellen.
Die opleidingen garanderen dat de netbeheerders de armaturen autonoom kunnen beheren. De teams van Schréder BE zijn hun back-up die het systeem technisch ondersteunen en optimaliseren.
Afstandsbeheer: sleutel voor efficiënte en duurzame openbare verlichting
Dankzij dat afstandsbeheer hebben steden, gemeenten en distributienetbeheerders nu een toekomstbestendig beheersysteem in handen.
De gegevens die het Schréder EXEDRA-platform verzamelt, maakt het hen gemakkelijk om het verbruik op te volgen, onderhoud in te plannen en het echte gebruik te analyseren.
En dankzij de gedetailleerde rapporten en prediagnoses kunnen ze storingen voorspellen, afwijkingen sneller opsporen en het onderhoud van hun verlichting proactief optimaliseren.
Of het nu om een trage weg, een voetgangerszone of een woonwijk gaat: dankzij dat gecontroleerde lichtbeheer kunnen steden en gemeenten een duurzamer stedenbouwkundig beleid voeren.
Door te innoveren, op te leiden en nauw samen te werken tonen Schréder BE en de distributienetbeheerders bovendien aan dat slimme openbare verlichting milieuvriendelijk is, energie bespaart en in dienst staat van de weggebruikers.
Maak ook uw stad of gemeente duurzamer met slimme verlichting
De POLLEC-projecten tonen aan dat verlichting een concrete hefboom is voor uw gemeentelijke energie- en klimaatbeleid.
Met Schréder EXEDRA kiest u voor reactieve, verbonden en verantwoorde verlichting: ze is een stimulans voor de zachte mobiliteit, verhoogt de veiligheid van de weggebruikers en beschermt de biodiversiteit.
Van Burenville over Gembloux tot Rixensart: Waalse steden en gemeenten hertekenen nu al hun nachtelijke ruimtes op een slimme en duurzame manier.
De volgende lichttransitie? Dat kan die van u zijn.
Want Schréder BE helpt ook uw stad of gemeente om met slimme verlichting duurzamer te worden en van uw openbare
verlichting een van de drijvende krachten achter uw energietransitie te maken.
Weet u graag hoe we uw stad of gemeente duurzamer kunnen maken met slimme verlichting?
Contacteer ons voor meer informatie
Over de auteur
Christophe heeft zijn kennis altijd gekoppeld aan de vaardigheden en knowhow die hij dankzij zijn ervaring opbouwde. Als industrieel ingenieur is hij een echte duizendpoot. Na meer dan 15 jaar voor een bedrijf gespecialiseerd in engineering en technologie gewerkt te hebben, stapt hij in 2011 over naar Schréder. In het verkoopteam ontdekt hij de boeiende wereld van verlichting waarin techniek en creativiteit elkaar versterken.
Al 14 jaar gebruikt Christophe zijn kennis en ervaring om de meest uiteenlopende verlichtingsprojecten te realiseren. Vooral projecten die technisch uitdagend zijn en een aanpak, begrip en multitechnische kennis vragen die veel verder gaan dan alleen verlichten. Zijn werk is voor hem meer dan een job: met passie en een scherp oor voor uw behoeften gebruikt hij zijn vakmanschap, kennis, vaardigheden en expertise om optimale oplossingen te vinden die ‘matchen’ met uw project.